آموزش بهینه سازی سبد معاملاتی با استفاده از تئوری پرتفوی مدرن (MPT)

تئوری پورتفوی مدرن بر این اصل استوار است که شما به‌جای تمرکز کل سرمایه روی یک بازار یا یک فرصت، باید سرمایه خود را به‌صورت هدفمند بین چند دارایی و بازار مختلف تقسیم کنید تا ریسک کلی کاهش پیدا کند. این تئوری سال‌هاست در دنیای سرمایه‌گذاری استفاده می‌شود، اما کاربرد آن محدود به بازارهای سنتی یا سرمایه‌گذاران بلندمدت نیست و می‌تواند برای شما که در بازارهای مالی فعال هستید نیز کاملاً کاربردی باشد.

در واقع تئوری پورتفوی مدرن به شما می‌گوید مسئله اصلی فقط پیدا کردن بهترین بازار یا سودده‌ترین استراتژی نیست، بلکه نحوه توزیع سرمایه بین گزینه‌های مختلف اهمیت بیشتری دارد. زمانی که شما سرمایه خود را هوشمندانه بین بازارهایی با ویژگی‌های متفاوت تقسیم می‌کنید، نوسان‌های یک بازار می‌تواند با عملکرد بازار دیگر تا حد زیادی خنثی شود و همین موضوع باعث می‌شود ریسک کلی سرمایه شما بسیار کمتر شود. در این مقاله بررسی می‌کنیم که تئوری پورتفوی مدرن چیست و چطور می‌توان به کمک آن، سرمایه خود را بین بازارهای مختلف تقسیم کرد و از تمام بازارها به سود رسید. با سرمایه گذار برتر همراه باشید.

تئوری پورتفوی مدرن چیست؟

تئوری پورتفوی مدرن (Modern Portfolio Theory) یک چارچوب فکری برای مدیریت سرمایه است که به شما می‌گوید بازدهی بالا به‌تنهایی معیار تصمیم‌گیری نیست، بلکه باید بازدهی را در کنار ریسک بسنجید. اصل این تئوری بر این پایه بنا شده است که شما می‌توانید با ترکیب درست دارایی‌ها، ریسک کلی سرمایه خود را کاهش دهید، بدون اینکه لزوماً از بازده مورد انتظار صرف‌نظر کنید. هری مارکوویتز، اقتصاددان آمریکایی، در سال ۱۹۵۲ این تئوری را در مقاله‌ای مطرح کرد و بعدها بابت آن، نوبل اقتصاد را به او اهدا کردند.

این تئوری فرض می‌کند که آینده بازارها قابل پیش‌بینی دقیق نیست و به همین دلیل، منطقی‌تر است که سرمایه به‌گونه‌ای توزیع شود که در سناریوهای مختلف اقتصادی، کل سرمایه در معرض ریسک زیادی قرار نگیرد. اگر بخواهیم این تئوری را به زبان ساده‌تر بیان کنیم، تئوری پورتفوی مدرن به شما می‌گوید همه تخم مرغ‌های خود را در یک سبد نگذارید. شما باید سبدی بسازید که اجزای آن در شرایط مختلف بازار، واکنش‌های متفاوتی نشان دهند. در این حالت، ضرر یک بخش می‌تواند با عملکرد بهتر بخش دیگر جبران شود و فشار روانی و مالی کمتری به شما وارد کند.
به بیان ساده‌تر، هدف تئوری پورتفوی مدرن این نیست که همیشه بیشترین سود ممکن را بگیرید، بلکه این است که مسیر رشد سرمایه شما هموارتر، قابل کنترل‌تر و پایدارتر باشد.

کاربرد تئوری پورتفوی مدرن برای سرمایه‌گذاری در بازارهای مختلف

در تئوری پورتفوی مدرن یا MPT معمولاً صحبت از ترکیب دارایی‌ها می‌شود، اما برای شما که در بازارهای معاملاتی فعال هستید، مفهوم پرتفوی می‌تواند معنای گسترده‌تری داشته باشد. پرتفوی لزوماً به این معنا نیست که چند سهم مختلف یا چند جفت ارز را هم‌زمان معامله کنید، بلکه می‌تواند به این معنا باشد که سرمایه خود را بین چند بازار با ماهیت و رفتار متفاوت توزیع کنید. از این زاویه نگاه، واحد اصلی تصمیم‌گیری دیگر فقط دارایی نیست، بلکه بازار است.

وقتی سرمایه شما بین بازارهایی با رفتار متفاوت پخش می‌شود، در عمل دارید همان منطق تئوری پورتفوی مدرن را اجرا می‌کنید. ممکن است بخشی از سرمایه شما در بازاری با روندهای قوی و بلندمدت قرار بگیرد، بخشی در بازاری که بیشتر در حالت رنج نوسان می‌کند و بخشی دیگر در بازاری که نقش پوشش ریسک را برای کل سرمایه ایفا می‌کند. این نوع تقسیم‌بندی باعث می‌شود عملکرد کل سرمایه شما وابسته به یک نوع شرایط بازار نباشد.

نمونه‌ای از تقسیم سرمایه بین بازارهای مختلف

فرض کنید شما مقدار مشخصی سرمایه در اختیار دارید و قصد ندارید آن را به‌طور کامل وارد یک بازار واحد کنید. در چنین شرایطی، به‌جای این‌که به‌دنبال بهترین بازار باشید، می‌توانید از زاویه تئوری پورتفوی مدرن (MPT) به موضوع نگاه کنید و سرمایه خود را بین چند بازار با ماهیت متفاوت پخش کنید.

برای مثال، شما می‌توانید بخشی از سرمایه خود را به بازارهایی مثل بورس، بخشی را به فارکس، بخشی را به کریپتو و بخشی را به دارایی‌هایی مانند طلا اختصاص دهید. نکته مهم این است که این تقسیم‌بندی به‌معنای اجرای هم‌زمان همه استراتژی‌ها نیست، بلکه به این معناست که کل سرمایه شما به یک نوع ریسک وابسته نباشد. در ادامه، هر بازار را به‌صورت جداگانه و در قالب مثال بررسی می‌کنیم:

مثال تقسیم سرمایه در بورس

بورس می‌تواند یکی از بخش‌های پایه‌ای پورتفوی شما باشد، به‌خصوص اگر بخواهید بخشی از سرمایه‌تان در فضایی شفاف‌تر و قانون‌مندتر قرار بگیرد. فرض کنید شما تصمیم می‌گیرید حدود ۳۰ درصد از کل سرمایه خود را به بازار بورس اختصاص دهید. این ۳۰ درصد لزوماً نباید به یک شکل استفاده شود و می‌تواند خودش به چند بخش با ریسک‌های متفاوت تقسیم شود.

خرید و فروش سهام

برای مثال، ممکن است شما حدود ۱۵ درصد از کل سرمایه را به خرید و فروش سهام اختصاص دهید. این بخش معمولاً ریسک بالاتری نسبت به سایر ابزارهای بورسی دارد، اما در عوض پتانسیل بازدهی بیشتری هم ایجاد می‌کند. انتخاب این بخش معمولاً برای زمانی است که شما حاضر هستید نوسانات کوتاه‌مدت را بپذیرید و دید میان‌مدت یا بلندمدت‌تری داشته باشید.

صندوق‌های درآمد ثابت

در کنار آن می‌توانید مثلاً ۱۰ درصد از سرمایه را در صندوق‌های درآمد ثابت قرار دهید. این بخش نقش متعادل‌کننده ریسک را در پورتفوی شما بازی می‌کند. بازدهی این صندوق‌ها معمولاً کمتر از سهام است، اما نوسان بسیار پایین‌تری دارند و می‌توانند در دوره‌هایی که بازارها شرایط نامطمئن‌تری دارند، ثبات بیشتری به کل سرمایه شما بدهند.

صندوق‌های سهامی

در نهایت، می‌توانید مثلاً ۵ درصد باقی‌مانده از این بخش بورسی را به صندوق‌های سهامی یا مختلط اختصاص دهید، ابزارهایی که بین سهام و دارایی‌های کم‌ریسک‌تر تعادل برقرار می‌کنند. این قسمت می‌تواند گزینه‌ای میانی برای زمانی باشد که نمی‌خواهید مستقیماً درگیر انتخاب سهم شوید، اما همچنان به دنبال بازدهی بالاتر از ابزارهای کاملاً کم‌ریسک هستید.

مثال تقسیم سرمایه در بازار کریپتو

بازار کریپتو معمولاً یکی از پرنوسان‌ترین بخش‌های هر پورتفوی است و به همین دلیل، حضور آن در سبد سرمایه‌گذاری بیشتر با هدف رشد سرمایه و پذیرش ریسک بالاتر انجام می‌شود. اگر شما تصمیم بگیرید بخشی از سرمایه خود را وارد کریپتو کنید، منطقی است که این بخش نسبت به بازارهایی مثل بورس یا طلا سهم کنترل‌شده‌تری داشته باشد. برای مثال، می‌توان فرض کرد حدود ۲۰ درصد از کل سرمایه شما به بازار کریپتو اختصاص پیدا کند و این بخش نیز خودش به چند زیر‌بخش با ریسک‌های متفاوت تقسیم شود.

ترید فعال در کریپتو

می‌توانید مثلاً ۱۰ درصد از کل سرمایه را به ترید فعال در بازار کریپتو اختصاص دهید. این بخش معمولاً بیشترین نوسان و بالاترین ریسک را دارد، اما در عین حال پتانسیل بازدهی بالاتری هم ایجاد می‌کند. این قسمت مناسب زمانی است که شما زمان، مهارت و آمادگی ذهنی لازم برای مدیریت معاملات کوتاه‌مدت را دارید و می‌دانید که نوسان‌های شدید بخشی از ماهیت این بازار است.

هولد بلندمدت (سرمایه‌گذاری)

در کنار ترید، می‌توان مثلاً حدود ۷ درصد از سرمایه را به هولد بلندمدت اختصاص داد. هدف این بخش بیشتر مشارکت در رشد بلندمدت بازار کریپتو و پروژه‌های بزرگ‌تر و تثبیت‌شده‌تر مثل بیت کوین و اتریوم است. ریسک این بخش نسبت به ترید فعال کمتر است، اما همچنان نسبت به بسیاری از بازارهای سنتی، نوسان بالاتری دارد.

ریسک روی میم کوین‌ها و پروژه‌های جدید

در نهایت، می‌توانید بخش کوچکتری از سرمایه، مثلاً ۳ درصد آن را به فرصت‌های پرریسک‌تر مثل میم‌کوین‌ها یا پروژه‌های نوظهور اختصاص دهید. این بخش از ابتدا با پذیرش احتمال ضرر بالا تعریف می‌شود و بیشتر جنبه تست فرصت‌ها را دارد و حتی ممکن است کل این ۳ درصد را نیز از دست بدهید، به همین دلیل باید سهم این بخش را بسیار محدود نگه دارید.

مثال تقسیم سرمایه در بازار فارکس

بازار فارکس برای بسیاری از معامله‌گران، بازاری مبتنی بر مهارت است، بازاری که اگر استراتژی و مدیریت ریسک درستی داشته باشید، می‌تواند بازدهی پایدارتری نسبت به برخی بازارهای دیگر ایجاد کند. با این حال، فارکس نیز ریسک‌های خاص خود را دارد و به همین دلیل، حضور آن در پورتفوی بهتر است به‌صورت هدفمند و کنترل‌شده تعریف شود. فرض کنید شما تصمیم می‌گیرید حدود ۲۵ درصد از کل سرمایه خود را به بازار فارکس اختصاص دهید. این بخش هم می‌تواند به دو مسیر متفاوت تقسیم شود.

ترید مستقیم با سرمایه شخصی در بروکر

می‌توانید مثلاً ۱۵ درصد از کل سرمایه را به ترید مستقیم در بروکر اختصاص دهید. در این حالت، شما مستقیماً با سرمایه خود معامله می‌کنید و مسئولیت کامل سود و ضرر بر عهده شماست. ریسک این بخش نسبتاً بالاتر است، چون در صورت اشتباه، ضرر معاملات مستقیماً روی اصل سرمایه شما اثر می‌گذارد.

پراپ تریدینگ و خرید اکانت پراپ

در کنار ترید مستقیم، می‌توانید بخش دیگری از سرمایه فارکس، مثلاً ۱۰ درصد از کل سرمایه را به خرید اکانت‌های پراپ اختصاص دهید. در این روش، شما به‌جای درگیر کردن حجم بالایی از سرمایه شخصی، با پرداخت هزینه‌ای مشخص به سرمایه بزرگ‌تری دسترسی پیدا می‌کنید. ریسک این بخش به‌مراتب کمتر از ترید مستقیم است، چون حداکثر ضرر شما معمولاً به همان هزینه خرید اکانت محدود می‌شود.

مثال تقسیم سرمایه در بازار طلا

طلا معمولاً یکی از کم‌ریسک‌ترین بخش‌های هر پورتفوی محسوب می‌شود و نقش اصلی آن، حفظ ارزش سرمایه و کاهش نوسان‌های کلی سبد است. برخلاف بازارهایی مثل فارکس یا کریپتو که بیشتر بر پایه نوسان و معامله فعال هستند، طلا بیشتر به‌عنوان یک دارایی پوشش‌دهنده ریسک شناخته می‌شود. به همین دلیل، حضور طلا در پورتفوی شما معمولاً با هدف ایجاد ثبات و تعادل انجام می‌شود. برای مثال، می‌توان فرض کرد حدود ۲۵ درصد از کل سرمایه به بازار طلا اختصاص داده شود.

خرید فیزیکی طلا

می‌توانید بخشی از این سرمایه، مثلاً ۱۰ درصد از کل سرمایه را به خرید فیزیکی طلا اختصاص دهید. سکه یا طلای فیزیکی معمولاً برای افرادی مناسب است که به نگهداری بلندمدت فکر می‌کنند و می‌خواهند بخشی از سرمایه‌شان خارج از سیستم‌های مالی و آنلاین باشد. ریسک این بخش از نظر نوسان قیمتی نسبتاً پایین‌تر است، اما موضوعاتی مثل نگهداری، نقدشوندگی لحظه‌ای و هزینه‌های جانبی هم باید در نظر گرفته شود.

خرید طلا از پلتفرم‌های آنلاین

بخش دیگری از سرمایه طلا، مثلاً ۱۰ درصد آن می‌تواند از طریق پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلا مدیریت شود. این روش معمولاً نقدشوندگی بالاتری دارد و برای شما این امکان را فراهم می‌کند که بدون درگیر شدن با مسائل نگهداری فیزیکی، از نوسان‌های قیمت طلا استفاده کنید. ریسک این بخش همچنان پایین‌تر از بازارهای معاملاتی پرنوسان است، اما وابستگی به بسترهای آنلاین را هم به همراه دارد.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

می‌توانید بخشی کوچک‌تر، مثلاً ۵ درصد از کل سرمایه را به صندوق‌های طلا اختصاص دهید. این صندوق‌ها معمولاً ترکیبی از دارایی‌های مرتبط با طلا هستند و مدیریت حرفه‌ای‌تری دارند. ریسک آن‌ها نسبت به خرید مستقیم طلا کمی متفاوت است، اما همچنان در دسته دارایی‌های کم‌ریسک‌تر قرار می‌گیرند و برای متعادل‌سازی پورتفوی کاربرد دارند.

ارزهای دیجیتال مبتنی بر طلا

در نهایت، می‌توانید حدود ۵ ز سرمایه را نیز به ارزهای دیجیتال مبتنی بر طلا مثل تترگلد (Tether Gold) یا پکس گلد (PAXG) اختصاص دهید. این دارایی‌ها به شما امکان می‌دهند که در قالب یک توکن دیجیتال، از نوسان‌های قیمت طلا سود ببرید یا در واقع طلای خود را به صورت ارز دیجیتال داشته باشید. این بخش ترکیبی از ویژگی‌های بازار طلا و کریپتو را دارد، نوسان آن معمولاً کمتر از کریپتوهای رایج است، اما همچنان ریسک‌های فنی و پلتفرمی بازار کریپتو را دارد.

جمع‌بندی

درست است که تئوری پورتفوی مدرن یا MPT بیشتر برای ساخت سبد سهام و ترکیب دارایی‌های مالی مطرح شده است، اما منطق اصلی آن محدود به یک بازار یا یک نوع دارایی نیست. این تئوری در اصل به شما یادآوری می‌کند که مدیریت ریسک، مهم‌تر از تمرکز صرف روی بازدهی است و بهترین راه مدیریت ریسک، توزیع هوشمندانه سرمایه بین گزینه‌هایی با رفتار متفاوت است. همین منطق را می‌توان به‌سادگی از سطح دارایی‌ها به سطح بازارها تعمیم داد.

شما به‌عنوان فردی که سرمایه مشخصی در اختیار دارد، می‌توانید به‌جای وابسته کردن کل سرمایه به یک بازار، آن را بین بازارهایی مثل بورس، فارکس، کریپتو و طلا تقسیم کنید. هرکدام از این بازارها نقش متفاوتی در پورتفوی شما دارند.

تئوری پورتفوی مدرن به شما نمی‌گوید کدام بازار بهتر است یا دقیقاً چند درصد به کدام بازار اختصاص دهید، بلکه یک چارچوبی کلی به شما نشان می‌دهد که بتوانید سرمایه خودتان را به درستی تقسیم کنید. در نهایت اینکه شما سرمایه خود را چگونه و با چه ترکیبی توزیع می‌کنید، به میزان ریسک‌پذیری، مهارت و اهداف مالی‌تان بستگی دارد.

(هنوز امتیازی ثبت نشده است)
شما می‌توانید اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهد:

Loading...