آشنایی با انواع ریسک و نحوه مدیریت ریسک در فارکس

مدیریت ریسک در فارکس فرآیندی است که به شما کمک می‌کند تا ریسک‌های بالقوه موجود در بازار و همچنین ریسک‌های مربوط به سبک معاملاتی خود را مدیریت کنید و احتمال ضرر را به حداقل برسانید. بخشی از ریسک‌های فارکس مربوط به ماهیت بازار است و شاید در کنترل شما نباشد، اما بسیاری از ریسک‌های بازار فارکس در واقع به نحوه ترید کردن شما مرتبط است و می‌توانید کنترل زیادی روی آنها داشته باشید.

در این مقاله قصد داریم به بررسی انواع ریسک در بازار فارکس بپردازیم و با روش‌های مدیریت این ریسک‌ها بیشتر آشنا شویم. با ما همراه باشید.

انواع ریسک در فارکس

در فارکس، بخش بزرگی از ضررهای تریدرها به‌خاطر تحلیل اشتباه نیست، بلکه نتیجهٔ روبه‌رو شدن با ریسک‌هایی است که در این بازار وجود دارند و اگر به درستی مدیریت نشوند، می‌توانند باعث مارجین کال شدن حساب و از دست رفتن کل سرمایه تریدرها شوند.

بخشی از این ریسک‌ها ناشی از ماهیت فارکس هستند و بخشی از آنها نیز به سبک معامله‌گری خود تریدرها برمی‌گردند. نکته مهم این است که به عنوان یک تریدر با انواع این ریسک‌ها آشنا باشید و نحوه مدیریت آنها را یاد بگیرید.

ریسک ناشی از لوریج بالا

حساب‌های فارکس معمولاً با لوریج‌های بالا مثل ۱:۱۰۰ تا حتی ۱:۵۰۰ ارائه می‌شوند. لوریج بالا به خودی خود بد نیست، اما استفاده نادرست از آن باعث می‌شود که کوچک‌ترین حرکت قیمت نیز بتواند چند برابر حالت عادی روی حساب شما تأثیر بگذارد.

ریسک لوریج زمانی شدیدتر می‌شود که چند ترید هم‌زمان باز کنید و حد ضرری برای معاملاتتان نداشته باشید. در چنین حالتی کوچک‌ترین نوسان در خلاف جهت می‌تواند به مارجین کال ختم شود.

ریسک نوسان قیمت و رفتار بازار

نوسان یکی از ویژگی‌های ذاتی بازار فارکس است و فرصت‌هایی که این بازار برای کسب سود ایجاد می‌کند، در واقع به دلیل وجود همین نوسان‌هاست.

هر عاملی که بتواند تعادل عرضه و تقاضا و میزان نقدینگی موجود در بازار را تغییر دهد، پتانسیل ایجاد نوسان در فارکس را دارد. به همین دلیل است که اخبار و رویدادهای اقتصادی و سیاسی مهم یکی از عوامل اصلی ایجاد نوسان‌های شدید در فارکس هستند.

ریسک واید شدن اسپرد

بسته به نقدینگی موجود در بازار، مقدار اسپرد تغییر می‌کند. در مواقعی مثل زمان انتشار اخبار، ساعات کم‌حجم بازار و زمان‌هایی که سشن‌های اصلی بسته شده‌اند، یا در جفت ارزهایی که ذاتاً نقدینگی کم‌تری دارند، اسپرد واید می‌شود و اگر حد ضرر معامله‌ای کم باشد می‌تواند باعث فعال شدن زودهنگام حد ضرر شود.

ریسک اسلیپیج

اسلیپیج (Slippage) زمانی اتفاق می‌افتد که سفارش تریدر در قیمت مورد انتظار اجرا نمی‌شود و قیمت اجرا چند پیپ بالاتر یا پایین‌تر قرار می‌گیرد. این اتفاق معمولاً در زمان اخبار و جهش‌های سریع قیمت و زمان‌هایی که نقدینگی کافی در بازار وجود ندارد اتفاق می‌افتد.

ریسک نقدینگی

نقدینگی یا لیکوئیدیتی (Liquidity) در فارکس همیشه یکسان نیست. در بعضی ساعات روز و بعضی روزهای سال نقدینگی در بازار زیاد است و حجم معاملات بالا می‌رود، اما گاهی اوقات نقدینگی کمی وجود دارد که باعث می‌شود اسپرد وایدتر از حالت عادی باشد، احتمال اسلیپیج افزایش پیدا کند و معاملات با سرعت و کیفیت همیشگی انجام نشوند.

این وضعیت معمولاً در زمان‌های زیر بیشتر دیده می‌شود:

• پیش از باز شدن سشن‌های مهم که بازار کمی در حالت انتظار قرار می‌گیرد.
• اواخر سشن‌های مهم مثل سشن نیویورک که بخش زیادی از معاملات بسته می‌شوند.
• در ساعات نیمه شب که سشن‌های اصلی بسته شده‌اند و حجم معاملات کمتر است.
• روزهای تعطیلات جهانی که بانک‌ها و موسسات مالی مهم فعالیت ندارند.
• روی جفت ارزهای اگزاتیک (Exotic) که ذاتاً حجم معاملات کم‌تری دارند.

ریسک بروکر

چه زمانی که با سرمایه شخصی مستقیماً با خود بروکر کار کنید و چه زمانی که حساب پراپ بخرید و در بروکر و سرور پراپ فرم ترید کنید، در هر صورت ریسک‌های مرتبط با بروکر در اجرای سفارش‌ها، نوع حساب‌های ارائه شده و… وجود دارد.

یکی از ریسک‌های مهم در ترید با سرمایه شخصی، کار کردن با بروکرهای نامعتبر یا کلاهبردار است. استفاده از بروکرهایی که سابقه زیاد و عملکرد شفافی ندارند، ریسک زیادی دارد و می‌تواند باعث بسته شدن حساب، مشکلات برداشت وجه و غیره شود.

از طرف دیگر، بعضی بروکرها در کیفیت حساب‌ها و همچنین نحوه انجام معاملات مشکل دارند. در بروکرهای نامعتبر امکان اجرای سفارش‌ها با تاخیر، دستکاری کندل‌ها، واید کردن عمدی اسپرد و موارد مشابه وجود دارد و این موضوع می‌تواند ریسک‌های زیادی برای شما به همراه داشته باشد.

ریسک‌های کلان اقتصادی

مسیر اصلی قیمت در بازار فارکس را عوامل کلان اقتصادی و سیاسی تعیین می‌کنند و این عوامل می‌توانند در مدت کوتاهی جهت حرکت یک جفت ارز را به‌طور کامل تغییر دهند. این نوع ریسک‌ها معمولاً به صورت دقیق قابل پیش‌بینی نیستند و کنترل آنها نیز خارج از اختیار تریدرهای خرد است، اما آشنا بودن با آنها برای برنامه‌ریزی و مدیریت ریسک لازم است.

تغییرات شاخص‌های اقتصادی

شاخص‌های اقتصادی مثل نرخ بهره، تورم، نرخ بیکاری و رشد اقتصادی، مستقیماً روی ارزش ارزها تأثیر می‌گذارند. انتشار این داده‌ها می‌تواند باعث شود بازار در چند دقیقه واکنش‌های شدید و غیرمنتظره نشان دهد. گاهی یک خبر مثبت باعث ریزش می‌شود و خبر منفی رشد قیمت را به‌دنبال دارد، چون انتظارات قبلاً در قیمت لحاظ شده‌اند.

رویدادهای سیاسی مهم

انتخابات، تغییر دولت‌ها، بحران‌های سیاسی داخلی یا تنش‌های دیپلماتیک بین کشورها می‌توانند فضای عدم اطمینان شدیدی در بازار ایجاد کنند. این رویدادها معمولاً باعث می‌شوند سرمایه‌ها به سمت ارزهای امن‌تر حرکت کنند و ارزهای پرریسک تحت فشار قرار بگیرند.

ریسک‌های ژئوپلیتیک

جنگ، درگیری‌های نظامی، تحریم‌ها، بحران‌های منطقه‌ای یا تهدیدهای امنیتی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بازار فارکس را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند. این نوع ریسک‌ها معمولاً بدون هشدار قبلی وارد بازار می‌شوند و باعث افزایش نوسان، کاهش نقدینگی و جهش‌های ناگهانی قیمت می‌شوند.

قانون‌گذاری‌ها و تصمیمات دولتی

تصمیمات ناگهانی دولت‌ها یا نهادهای مالی درباره سیاست‌های پولی، تجاری یا محدودیت‌های ارزی می‌تواند مستقیماً ارزش یک ارز را تغییر دهد. تغییر در قوانین مالیاتی، محدودیت‌های انتقال سرمایه یا سیاست‌های حمایتی از ارز ملی از جمله مواردی هستند که ممکن است جهت بازار را عوض کنند.

روش‌های مدیریت ریسک در فارکس

بعد از شناختن انواع ریسک‌هایی که در بازار فارکس وجود دارد، مهم‌ترین کار این است که یاد بگیریم چطور این ریسک‌ها را مدیریت کنیم.

مهم‌ترین روش‌های مدیریت ریسک فارکس عبارتند از:

تعیین حجم معامله به شکل اصولی

برای تعیین حجم مناسب معامله باید بتوانید به این سوال اساسی پاسخ دهید که اگر حد ضرر فعال شود، دقیقاً چه مقدار از سرمایه من از بین می‌رود؟

پاسخ این سؤال مستقیماً به سایز پوزیشن معاملاتی شما وابسته است و حجم معامله تعیین می‌کند هر پیپ حرکت قیمت چه اثری روی حساب شما داشته باشد. ممکن است حد ضرر شما کاملاً منطقی باشد، اما اگر حجم بزرگ انتخاب شود، همان حد ضرر منطقی می‌تواند به یک ضرر سنگین تبدیل شود.

انتخاب حجم بر اساس درصد ثابتی از سرمایه

روش حرفه‌ای تعیین حجم این است که قبل از ورود به معامله مشخص کنید چه درصدی از سرمایه قرار است در آن معامله در معرض ریسک قرار بگیرد.

اگر در بروکر با حساب شخصی ترید می‌کنید، می‌توانید این درصد را بر اساس ریسک‌پذیری و استراتژی خودتان تعیین کنید. معمولاً درصدهایی بین ۱ تا ۳ درصد از کل حساب بین تریدرها رایج‌تر است.

در پراپ تریدینگ به دلیل اینکه پراپ فرم‌ها سقف مشخصی برای ریسک تعریف می‌کنند، می‌توانید بر همان اساس ریسک معاملات را مشخص کنید.

نحوه محاسبه حجم معامله با مثال

فرض کنید موجودی حساب شما ۱۰۰۰ دلار است و تصمیم گرفته‌اید در هر معامله فقط ۱ درصد، یعنی حداکثر ۱۰ دلار ریسک کنید. همچنین حد ضرر معامله شما ۵۰ پیپ فاصله دارد. حالا هدف این است که حجم معامله را طوری انتخاب کنیم که اگر قیمت ۵۰ پیپ خلاف جهت حرکت کرد، تنها همین ۱۰ دلار از حساب کم شود.

برای این کار ابتدا ارزش هر پیپ را محاسبه می‌کنیم:

مقدار ریسک کل ÷ تعداد پیپ حد ضرر = ارزش هر پیپ

در این مثال:

۱۰ دلار ÷ ۵۰ پیپ = ۰٫۲ دلار به ازای هر پیپ

معمولاً در جفت ارزهای اصلی فارکس، هر ۰٫۱ لات ارزشی نزدیک به ۱ دلار به ازای هر پیپ دارد. بنابراین برای رسیدن به ۰٫۲ دلار، حجم معامله باید حدود ۰٫۰۲ لات باشد. با رعایت این حجم، میزان ضرر احتمالی از قبل مشخص و تحت کنترل خواهد بود.

اشتباه رایج درباره لوریج در فارکس

یکی از اشتباهات رایج بین تریدرها، به ویژه تریدرهایی که از بازار کریپتو به سمت فارکس و پراپ تریدینگ می‌روند این است که لوریج بالا را مساوی با ریسک بالا می‌دانند، در حالی که لوریج اسمی فقط سقف قدرت خرید شما را افزایش می‌دهد. این شما هستید که با تنظیم حجم و لاتیج معامله مشخص می‌کنید چقدر از لوریج استفاده شود.

فرض کنید دو تریدر هر دو حسابی با لوریج ۱:۱۰۰ دارند. نفر اول با حجم ۰.۰۵ لات و نفر دوم با حجم ۲ لات وارد معامله می‌شوند. لوریج حساب هر دو تریدر یکسان است اما در واقعیت، ریسک نفر دوم چندین برابر نفر اول است.

نفر اول ممکن است با نوسان ۲۰ یا ۳۰ پیپی، فقط چند دلار سود یا ضرر ببیند، در حالی که نفر دوم با همین حرکت بازار می‌تواند بخش قابل توجهی از حسابش را از دست بدهد. در اینجا مشکل از لوریج نیست، بلکه مشکل از تصمیمی است که برای حجم معامله گرفته شده است.

تعیین حد ضرر منطقی و حرفه‌ای

حد ضرر یکی از پایه‌های اصلی مدیریت ریسک در فارکس است که نباید بر اساس احساس، ترس از ضرر یا حتی انتخاب یک عدد رُند تعیین شود. حد ضرر درست باید جایی قرار گیرد که اگر قیمت به آن برسد، منطق ورود شما دیگر اعتبار نداشته باشد.

تعیین حد ضرر بر اساس سقف‌ها و کف‌های قیمت

یکی از ساده‌ترین و معتبرترین روش‌های تعیین حد ضرر، استفاده از نقاط واضح نمودار است. وقتی وارد معامله خرید یا لانگ می‌شوید، حد ضرر معمولاً پایین‌تر از کف اخیر یا زیر یک حمایت معتبر قرار می‌گیرد. در پوزیشن‌های شورت، حد ضرر بالاتر از سقف اخیر یا مقاومت مهم گذاشته می‌شود.

منطق این روش این است که اگر قیمت از این سطوح عبور کند، یعنی نیروی غالب بازار تغییر کرده و سناریویی که بر اساس آن وارد معامله شده‌اید، نقض شده است.

تعیین حد ضرر بر اساس عرضه و تقاضا

در معاملات مبتنی بر نواحی عرضه و تقاضا، محل قرارگیری حد ضرر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. حد ضرر نباید داخل ناحیه یا دقیقاً روی لبه آن باشد، چون قیمت معمولاً در این محدوده‌ها چند بار رفت و برگشت می‌کند.
قاعده کلی ساده است:

• در ناحیه تقاضا (برای خرید)، حد ضرر باید پایین‌تر از کف ناحیه قرار بگیرد.
• در ناحیه عرضه (برای فروش)، حد ضرر باید بالاتر از بالاترین سقف ناحیه گذاشته شود.

با این کار، حد ضرر فقط زمانی فعال می‌شود که ناحیه واقعاً اعتبار خود را از دست داده باشد و صرفاً به‌خاطر نوسانات طبیعی بازار، حد ضرر اجرا نمی‌شود.

استفاده از ATR در تعیین حد ضرر

در بعضی شرایط، ساختار بازار خیلی واضح نیست یا قیمت رفتار بسیار نوسانی دارد. در این مواقع، استفاده از ATR می‌تواند دید بهتری برای تعیین حد ضرر بدهد. ATR میانگین نوسان واقعی قیمت را در یک بازه زمانی مشخص نشان می‌دهد.

سیاری از تریدرهای حرفه‌ای حد ضرر را بر اساس ضریبی از ATR تنظیم می‌کنند و مثلاً ۱، ۱.۵ یا در شرایط بسیار نوسانی حتی ۲ برابر ATR را به عنوان حد ضرر در نظر می‌گیرند. این کار باعث می‌شود حد ضرر با ریتم واقعی بازار هماهنگ باشد.

استفاده از تریلینگ استاپ

تریلینگ استاپ (Trailing Stop) معمولاً زمانی مفید است که بازار وارد یک روند قدرتمند شده و معامله به سود مناسبی رسیده باشد. در این حالت، می‌توان از آن برای محافظت از سود استفاده کرد، اما اگر خیلی زود یا با فاصله بسیار نزدیک از قیمت قرار داده شود، ممکن است در یک حرکت اصلاحی یا نوسان موقتی باعث بسته شدن معامله در قیمت نامناسب شود.

مدیریت ریسک همبستگی بین جفت ارزها

در بازار فارکس بسیاری از جفت ارزها همبستگی رفتاری دارند، یعنی وقتی یک جفت ارز در یک جهت خاص حرکت می‌کند، جفت ارز دیگر نیز معمولاً در همان جهت یا جهت مخالف حرکت می‌کند. اگر این همبستگی‌ها را نشناسیم، ممکن است فکر کنیم چند معامله مستقل باز کرده‌ایم، در حالی‌که در عمل فقط ریسک یک معامله را بالاتر برده‌ایم.

برای مثال، اگر هم‌زمان روی EURUSD، GBPUSD و AUDUSD پوزیشن خرید باز کنید، در ظاهر سه معامله دارید، اما در واقع در یک جهت معامله می‌کنید و اگر دلار تضعیف یا تقویت شود، روی تمامی آنها تاثیر می‌گذارد.

مدیریت احساسات و هیجانات در فارکس

بخش قابل‌توجهی از ضررهای تریدرها در فارکس به‌خاطر تصمیم‌گیری در شرایط احساسی اتفاق می‌افتد. بسیاری از تریدرها استراتژی مشخص و ابزارهای تحلیلی مناسبی دارند، اما وقتی پای پول واقعی وسط می‌آید، ترس، طمع و فشار روانی باعث می‌شود از قوانین خودشان فاصله بگیرند.

جابه‌جایی حد ضرر از روی ترس، بستن زودهنگام معامله سودده یا باز کردن یک پوزیشن هیجانی بدون برنامه، همگی ریسک حساب را به‌صورت تصاعدی افزایش می‌دهند.

اهمیت روانشناسی ترید در مدیریت ریسک فارکس

معاملات فارکس با پول واقعی انجام می‌شود و پول برای ذهن انسان یک محرک بسیار قدرتمند است. وقتی بازار برخلاف جهت پوزیشن حرکت می‌کند، مغز به‌طور ناخودآگاه وارد حالت بقا یا Survival می‌شود. در این وضعیت، تصمیم‌گیری منطقی تضعیف شده و واکنش‌های غریزی فعال می‌شوند.

نتیجه این حالت ذهنی، بروز رفتارهایی مثل نگه داشتن معامله ضررده به امید برگشت، بستن زودهنگام معامله سودده از ترس از دست دادن سود، یا باز کردن چند معامله پشت‌سرهم بدون تحلیل کافی برای جبران ضرر یا افزایش سود است.

چالش‌های احساسی رایج در فارکس

• ترس از جا ماندن (FOMO): گاهی به دلیل مشاهده اخبار و اتفاقات ممکن است این احساس به شما دست دهد که اگر سریع وارد معامله نشوید، حرکت بازار را از دست می‌دهید. این موضوع معمولاً باعث ورود عجولانه، بدون برنامه و با حجم نامناسب می‌شود.
• ترید انتقامی (Revenge Trading): گاهی ممکن است بعد از یک ضرر، سعی کنید با معاملات پیاپی ضرر خودتان را جبران کنید و به اصطلاح از بازار انتقام بگیرید. در اغلب موارد این کار باعث باز کردن معاملات پرریسک و بی‌توجهی به مدیریت سرمایه می‌شود.
• اعتمادبه‌نفس کاذب: چند معامله موفق می‌تواند این توهم را در شما ایجاد کند که هیچگاه اشتباه نمی‌کنید و تمام تصمیم‌های شما درست خواهد بود. چنین دیدگاهی باعث می‌شود که کمتر به مدیریت ریسک توجه داشته باشید و با حجم‌های غیرمنطقی ترید کنید.
• استرس ناشی از حجم بیش از حد: وقتی اندازه پوزیشن از ظرفیت روانی و ذهنی شما بزرگ‌تر باشد، حتی نوسان‌های کوچک هم باعث فشار ذهنی می‌شوند و اجازه نمی‌دهند درست تصمیم بگیرید. اندازه پوزیشن‌ها باید بر اساس موجودی حساب شما و مدیریت سرمایه تنظیم شود تا چنین مشکلاتی رخ ندهد.

چگونه احساسات خود را کنترل کنیم؟

مهم‌ترین کاری که باید برای مدیریت ریسک‌های هیجانی و احساسی در فارکس انجام دهید، ساختن یک چارچوب ذهنی پایدار است. به عبارت دیگر باید از قبل بدانید که چه موقعیت‌هایی ممکن است شما را تحت فشار قرار دهند و برای آن‌ها برنامه داشته باشید.

یکی از مهم‌ترین اصول، ترید با حجم‌هایی است که هم از نظر موجودی حساب و هم از نظر روانی ظرفیت آن را دارید. اگر بعد از باز کردن پوزیشن مدام نمودار را چک می‌کنید و با هر حرکت قیمت دچار استرس و اضطراب می‌شوید، ممکن است در مدیریت سرمایه و ریسک اشتباه کرده باشید.

داشتن یک پلن معاملاتی دقیق و از پیش‌تعریف‌شده نیز نقش کلیدی دارد. وقتی قوانین ورود، خروج و مدیریت معامله از قبل مشخص باشند، مغز در شرایط فشار کمتر وارد تصمیم‌گیری احساسی می‌شود.

مدیریت ریسک در فارکس با پراپ تریدینگ

برای تریدرهایی که در مدیریت ریسک فارکس مشکل دارند، پراپ تریدینگ یکی از بهترین گزینه‌ها محسوب می‌شود. پراپ تریدینگ به خودی خود ریسک بازار را کم نمی‌کند و بازار همان بازار است، اما چارچوبی که پراپ فرم برای تریدرها مشخص می‌کند، جلوی بسیاری از اشتباهات و رفتارهای احساسی را می‌گیرد.

از جمله مزایای پراپ تریدینگ در مدیریت ریسک فارکس می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• امکان ترید بدون ریسک از دست دادن سرمایه شخصی
• وجود چارچوب‌های مشخص برای کنترل ریسک و دراداون حساب
• جلوگیری از استفاده افراطی از لوریج و بالا بردن غیرمنطقی حجم معاملات
• کاهش استرس و کمک به کاهش ریسک‌های روانشناختی و رفتارهای احساسی
• امکان رشد حساب بدون نیاز به هزینه و ریسک بیشتر روی سرمایه شخصی

جمع‌بندی: اهمیت مدیریت ریسک در فارکس

بدون مدیریت ریسک در فارکس، شانس باقی ماندن در این بازار و احتمال کسب سود از آن بسیار کم می‌شود. ریسک حاصل مجموع تصمیم‌هایی است که تریدر قبل، حین و بعد از هر معامله می‌گیرد. تمام رفتارهای تریدر از انتخاب حجم و حد ضرر تا نحوه واکنش به ضرر، سود و فشار روانی بازار، می‌توانند روی میزان ریسک و نتیجه نهایی معاملات اثرگذار باشند.

تریدر موفق در فارکس و پراپ تریدینگ کسی است که به جای دنبال کردن سودهای سودهای بزرگ، روی بقا، ثبات و کنترل تمرکز داشته باشد. تریدری که ریسک را می‌شناسد و آن را مدیریت می‌کند، اجازه نمی‌دهد یک معامله یا یک روز بد، مسیر کلی او را تخریب کند.

تا کنون 4 نفر امتیاز داده‌اند.
میانگین امتیاز: 4,75 از 5
امتیاز شما:

Loading...